Latince

İsimlerDüzenle

Kelime çeşitleriDüzenle

Latince'de kelimeler değiştirilebilir ve değiştirilemez kelimeler olmak üzere ikiye ayrılabilir. Değiştirilebilir kelimeler arasında çekimlenen fiiller, isimler, sıfatlar ve zamirler bulunur. Değiştirilemez kelimeler arasında ise zarflar, prepozisyonlar (ön edatlar) ve bağlaçlar bulunur.

İsimlerin çekimlenmeleriDüzenle

Latince'de isimler aynı Türkçe'de olduğu gibi kelime sonlarına aldıkları ekler ile çekimlenirler. Latince'de isimlerin toplam 6 hali (Nominativus: Yalın hal, Vocativus: Seslenme hali, Accusativus: -i hali, Genitivus: -in hali, Dativus:-e hali, Ablativus: -den hali) , 3 cinsi (Masculinum, Femininum, Neutrum) ve çoğul ile tekil olmak üzere iki çeşidi vardır. Bu hallere göre isimlerin çekimlemeleri yapılır. İsimler ayrı ayrı çekim gruplarına aittirler.

Birinci çekim grubu - A grubuDüzenle

Birinci çekim grubunda yalın halde -a eki ile biten isimler bulunur. Bu çekim şemasına ait kelimeler çoğunlukla feminin cinsine sahiptir ancak bunu genellemek mümkün değildir. A grubundaki isimlerin çekimlenmesi için aşağıdaki tabelada bulunan ekler isimlere eklenir.

EKLER Singular Plural
Nominativ -a -ae
Genitiv -ae -arum
Dativ -ae -is
Akkusativ -am -as
Ablativ -a -is

İkinci çekim grubu - O grubuDüzenle

İkinci çekim grubunda -us, -er ve -um eki ile biten isimler bulunur. -us ve -er ile biten isimler genellikle masculinum iken, -um ile biten isimler genellikle neutrum cinsine sahiptirler.

EKLER Singular Plural
Nominativ -us / -er / -um -i / -a
Genitiv -i -orum
Dativ -o -is
Akkusativ -um -os
Ablativ -o -is

SıfatDüzenle

Türkçe'den farklı olarak Latince'de sıfatlar her zaman ait oldukları isimlerin çekimlendiği biçimde çekimlenirler. Örneğin büyük ev anlamına gelen aedificium magnum gibi.

FiillerDüzenle

Birinci Çekim - a GrubuDüzenle

Düzenli FiillerDüzenle

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
clamare clamo clamavi clamatum çağırmak, şikayet etmek, bağırmak

Aşağıda listenmiş fiiller de aynı şekilde a grubunun şemasına uygun olarak çekimlenirler.

Latince Mastar hal Türkçe çeviri
properare Acele etmek
expectare Beklemek
appropinquare Yakınlaşmak
rogare Sormak
amare Sevmek
laborare Çalışmak
cogitare Düşünmek
liberare Kurtarmak
vocare Seslenmek
aedificare İnşa etmek
equitare At sürmek
visitare Ziyaret etmek
portare Taşımak
pugnare Savaşmak
tolerare Tölerans göstermek
captare Yakalamak
expugnare Fethetmek
conciliare Kazanmak
monstrare Göstermek
spectare Bakmak, gözlemlemek
servare Korumak, kurtarmak
delectare Sevinmek
ignorare Bilmemek
narrare Anlatmak

İkinci Çekim - e GrubuDüzenle

Düzenli fiillerin çekimiDüzenle

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
habere habeo habui habitum Sahip olmak

Aşağıda listenmiş fiiller de aynı şekilde e grubunun şemasına uygun olarak çekimlenirler.

Latince Mastar hal Türkçe çeviri
dolere Canı yanmak
debere Zorunda olmak, borçlu olmak
studere Çaba harcamak
prohibere Uzak tutmak
placere Beğenmek

Düzensiz fiillerin çekimiDüzenle

Aşağıda listenmiş ve e-grubu fiillerden olan fiiller düzensizlerdir ve ezbere öğrenilmeleri gerekir.

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
iubere iubeo iussi iussum Emretmek, görevlendirmek
videre video vidi visum Görmek
ridere rideo risi risum Gülmek
sedere sedeo sedi sessum Oturmak

Üçüncü çekim - i GrubuDüzenle

Düzenli fiillerin çekimiDüzenle

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
audire audio audivi auditum Duymak

Aşağıda listenmiş fiiller de aynı şekilde i grubunun şemasına uygun olarak çekimlenirler.

Latince Mastar hal Türkçe Çeviri
scire Bilmek

Düzensiz fiillerin çekimiDüzenle

Aşağıda listenmiş ve i-grubu fiillerden olan fiiller düzensizlerdir ve ezbere öğrenilmeleri gerekir.

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
venire venio veni ventum Gelmek

Dördüncü çekimDüzenle

Bu çekim grubuna ait bütün fiiller düzensizdir ve ezbere öğrenilmeleri gerekir.

Mastar hal Şimdiki Zaman Geçmiş Zaman Etken Geçmiş Zaman Edilgen Anlam
vivere vivo vixi victum Yaşamak
regere rego rexi rectum Hükmetmek
dicere dico dixi dictum Söylemek
ludere ludo lusi lusum Oynamak
currere curro cucurri cursum Koşmak
quaerere quaero quaesivi quaesitum Aramak, sormak
gerere gero gessi gestum taşımak, yürütmek
sinere sino sivi situm İzin vermek
mittere mitto misi missum Göndermek
metuere metuo metui / Korkmak
invadere invado invasi invasum İşgal etmek
laedere laedo laesi laesum Zarar vermek
cadere cado cecidi casurum Ölmek
vendere vendo vendidi venditum Satmak
promittere promitto promisi promissum Söz vermek
plaudere plaudo plausi plausum Alkışlamak
agere ago egi actum Pazarlık yapmak

Soru ZamirleriDüzenle

Latince Türkçe
quis kim
quid ne
ubi nerede
quo nereye

Ayrıca bakınızDüzenle